Lange tijd was crypto in Europa een lappendeken van nationale regels. Wat in het ene land mocht, was in het andere land verboden of simpelweg niet geregeld. Met de Markets in Crypto-Assets Regulation, kortweg MiCA, komt daar verandering in. Deze Europese verordening is sinds eind december 2024 volledig van toepassing en geldt in alle EU-lidstaten, dus ook in Nederland.
Maar wat merk jij daar als gewone belegger of gebruiker eigenlijk van? In dit artikel lees je hoe MiCA de spelregels verandert voor cryptobeurzen, wat er gebeurt met stablecoins en welke bescherming je als consument nu wel en niet hebt.
Eén Europees regelboek
MiCA is een verordening en geen richtlijn. Dat betekent dat de regels direct gelden in elk EU-land, zonder dat ze eerst in nationale wetten hoeven te worden omgezet. Daardoor speelt iedere aanbieder van cryptodiensten in Europa in principe volgens dezelfde regels.
De wet richt zich vooral op partijen die crypto uitgeven of diensten aanbieden, zoals beurzen, brokers en bewaarders. Jij als particulier hoeft zelf niets aan te vragen of te melden. Wel verandert er veel aan de kant van de bedrijven waar je mee werkt, en dat heeft gevolgen voor jouw keuzes.
Strengere eisen voor beurzen
Voorheen hoefden cryptobedrijven in Nederland zich alleen bij De Nederlandsche Bank te registreren, vooral om witwassen tegen te gaan. Onder MiCA hebben ze een echte vergunning nodig als crypto-asset service provider (CASP). In Nederland verleent de AFM deze vergunning. Ons land koos voor een korte overgangsperiode, die liep tot medio 2025.
Met zo’n vergunning moet een aanbieder aan stevige eisen voldoen. Denk aan voldoende eigen kapitaal, een betrouwbaar bestuur, goede IT-beveiliging en een duidelijke klachtenprocedure. Een groot voordeel voor bedrijven is het zogeheten paspoort: met een vergunning in één EU-land mogen ze hun diensten in de hele Unie aanbieden. Voor jou betekent dat meer keuze uit gereguleerde partijen, ook als die in een ander EU-land zijn gevestigd.
Wat er verandert voor stablecoins
Stablecoins kregen extra aandacht van de Europese wetgever, omdat ze op grote schaal worden gebruikt en aan gewone valuta zijn gekoppeld. Sinds juni 2024 gelden er al specifieke regels voor. MiCA onderscheidt e-money tokens, die aan één munt zoals de euro of dollar zijn gekoppeld, en asset-referenced tokens, die een mandje van waarden volgen.
Uitgevers van e-money tokens moeten een bank of elektronischgeldinstelling zijn. Ze moeten reserves aanhouden die de uitgegeven munten dekken, en jij moet je tokens altijd tegen de nominale waarde kunnen inwisselen. Rente betalen op deze tokens is niet toegestaan. Stablecoins die niet aan de eisen voldoen, zijn op diverse Europese platforms voor EU-klanten van de lijst gehaald of beperkt verhandelbaar. Wil je per munt volgen hoe dat uitpakt, dan vind je actuele achtergronden en nieuws op cryptocurrencyvandaag.nl.
Meer bescherming voor jou als consument
Een belangrijk doel van MiCA is het beschermen van gebruikers. Na faillissementen van grote cryptobedrijven in het verleden, waarbij klanten hun tegoeden kwijtraakten, zijn er duidelijke afspraken gemaakt over hoe aanbieders met jouw geld en munten moeten omgaan.
- Klantvermogen moet gescheiden blijven van het vermogen van het bedrijf zelf.
- Aanbieders moeten je helder informeren over risico’s en kosten.
- Nieuwe tokens hebben een whitepaper nodig met verplichte basisinformatie.
- Marktmanipulatie en handel met voorkennis zijn expliciet verboden.
- Je hebt recht op een klachtenprocedure bij je aanbieder.
Wat MiCA niet regelt
Hoe uitgebreid de wet ook is, hij dekt niet alles. Volledig gedecentraliseerde diensten (DeFi) en de meeste unieke NFT’s vallen grotendeels buiten MiCA. Ook garandeert de wet niet dat de koers van je munten stabiel blijft. Crypto blijft een risicovolle belegging, en er bestaat geen depositogarantiestelsel zoals bij een spaarrekening.
Verder verandert MiCA niets aan je belastingaangifte. Crypto valt in Nederland nog steeds in box 3. Wel komen er via andere Europese regels, zoals DAC8, steeds meer gegevens automatisch bij de Belastingdienst terecht. Daarnaast moeten aanbieders sinds eind 2024 bij transacties informatie over afzender en ontvanger doorgeven, de zogeheten travel rule.
Wat je nu zelf kunt doen
Controleer of de beurs of app die je gebruikt een MiCA-vergunning heeft. Het register van de AFM en de Europese toezichthouder ESMA geeft daar uitsluitsel over. Let daarnaast op welke stablecoins je aanhoudt en of je die bij jouw aanbieder nog kunt verhandelen. Lees ook de informatie die aanbieders je moeten geven, want daar staat vaak meer in dan je denkt.
MiCA maakt de Europese cryptomarkt overzichtelijker en veiliger, maar neemt het eigen oordeel niet weg. Wie weet welke regels er gelden en waar ze ophouden, kan bewuster kiezen waar en hoe hij of zij crypto koopt, bewaart en gebruikt.